Lâm Tuyết Hoa
I - PHỤNG
VỤ B̀NH DÂN CA
Cha Alexandre de Rhodes (1591-1660), mà
chúng ta vẫn quen gọi là Cha Đắc Lộ, là một Linh
Mục thừa sai, đến
Việt Nam để
truyền đạo
vào thế kỷ 17. Ông và 2 giáo sĩ khác, Gaspar Amiral và Antoine
Barbosa, đă có công đầu trong việc sáng chế
ra chữ quốc ngữ mà chúng ta dùng ngày nay. Khi vừa đến Đà Nẵng năm 1624, Cha Đắc Lộ đă ra sức học tiếng Việt
Ví dụ cung điệu của Giáo Phận Bùi
Chu: Theo một bài khảo luận của Hải Linh, Vũ
Hân và Nguyễn Thanh B́nh, th́ giáo phận này có 2 loại cung điệu: cung độc xướng (do một
người) và cung hợp xướng (do nhiều người).
Cung độc
xướng như cung ngắm pḥng, cung đọc sách, cung đọc đoạn, cung ngắm đứng... Cung hợp xướng
như cung đọc
kinh lần hạt, cung đọc các kinh cầu, cung ngắm
lễ, cung ngắm Rosa, cung ngắm bảy sự
thương khó Đức Bà, cung ngắm Đàng Thánh Giá, cung ngắm
Dấu Đanh, cung nguyện giỗ, cung dâng hạt, cung dâng
hoa...
Đặc biệt nhất là cung
Dâng Hoa lại được
các ông thầy, bà quản tại các giáo xứ biến chế
măi ra, từ cổ điệu
đến
tân điệu;
có khi pha lẫn những tân điệu với cổ điệu để cho thích hợp với
người già người trẻ. Ngày xưa tại các
giáo xứ ở miền Bắc, Mùa Phụng Vụ nào cũng
vui cả. Mùa nào cũng có rước. Mùa Giáng Sinh đón Chúa ra đời th́ vui đă đành, Mùa Chay là mùa thương khó
cũng vẫn vui như thường v́ có ngắm đứng, ngắm nhân tài, chen vai
chui vào hang đá
trong “lâm bô” để
hôn chân Chúa ướp mùi hoa soan, và bốc “nổ” (thóc rang,
nổ x̣e như cánh hoa trắng), để rồi rước mừng
Chúa sống lại.
Mùa Hoa vào Tháng 5 th́ đi hái hoa rước Đức Mẹ,
và nhất là xem dâng hoa. Tuần nào cũng có dâng hoa, có khi
dâng hoa tới hai tối trong một tuần . Có khi một
Giáo Xứ có tới 2 hay 3 Đội Hoa tranh tài với nhau. Lúc đầu, đội Dâng Hoa chỉ gồm các
em gái nhỏ, về sau người ta thành lập các đội dâng hoa gồm các chị
lớn tuổi đă
có gia đ́nh, thậm
chí sau này có những đội
hoa gồm các em trai hoặc gồm các anh thanh niên lớn tuổi.
Các giáo xứ tổ chức các cuộc thi dâng hoa có giải
thưởng để
khuyến khích việc sùng kính Đức Mẹ.
Phong trào dâng hoa xâm nhập cả
vào trong Chủng Viện, thay v́ “mọn mạy phàm hèn” để dành cho con gái ngâm, th́ các cha
các thầy đổi
thành “ḥe quế phàm hèn”. Tuy không hiểu ḥe quế phàm hèn là
cái ǵ, các chú Latinh trong Chủng Viện cũng hứng khởi
khi được
cầm hoa dâng tiến trước Ṭa Đức Mẹ. Hồi
xưa, một buổi dâng hoa thường kéo dài khá lâu, v́
bài dâng hoa vốn dĩ đă dài,mà khi ngâm người ta lại
phải ngân nga í ĩ ́ i . . . Chẳng hạn bài dâng hoa của
Giáo Phận Bùi Chu bắt đầu bằng Lời Than Kinh Cầu
(Lạy ơn Đức Mẹ Chúa Dêu...) khá dài, sau đó là nhiều đoạn với các cung điệu khác nhau, gồm 110 câu.
Toàn bài bố cục như sau :
-
Lời
than kinh cầu (các em chuẩn bị trong phần này)
-
Mọn
mạy phàm hèn (4 câu khởi đầu), (các em bắt dầu diễn
múa)
-
Ngũ
Bái (20 câu)
-
Bồ
liễu trần t́nh (4 câu)
-
Đền
vàng quí trước dâng hoa (12 câu)
-
5 sắc
hoa (hoa đỏ í i
hồng hồng . . . 20 câu)
-
7 hoa
cổ điển
(16 câu diễn tả 7 hoa gồm hoa Qú, Sen, Lê, Cúc, Mai,
Đơn và Lan)
-
Ư niệm
về 7 hoa và 5 sắc dẫn chứng (10 câu)
-
Lời
nguyện Thảo Đóa Linh Pha (8 câu)
-
Tấc
Thành (lời nguyện tạ từ gồm 16 câu)
Về sau, các buổi tiến
hoa thường diễn ra sau một cuộc rước và
trước Thánh Lễ, nên các ông bà quản chỉ chọn
một số đoạn
nói trên mà thôi; mỗi đoạn
lại được
các nhạc sĩ địa
phương chấm cung lại cho hợp thời, thêm vào
các bài hát về Đức Mẹ.
II - THÀNH
LẬP ĐOÀN VŨ DÂNG HOA CỘNG ĐOÀN ORANGE
Trong một phiên họp của
Hội Đồng Mục Vụ hồi Tháng Ba năm 1994, Cha Quản Nhiệm Vũ
Đ́nh Trác nêu vấn đề
thành lập Ban Vũ Dâng Hoa để việc sùng kính Đức Mẹ
vào mỗi Tháng Năm
được
khởi sắc như truyền thống sùng kính Đức Mẹ
của Giáo Hội Việt Nam từ trước đến nay.
Ông Đỗ Đức Thành được đề cử giữ Ban Vũ
Dâng Hoa với sự cộng tác của Ông Bà Thái Vĩnh An đang phụ trách Ban Vũ Phụng
Vụ. Sau này Ban Vũ Phụng Vụ và Ban Vũ Dâng Hoa được tách riêng. Ban Vũ
Dâng Hoa được
ủy thác cho Ông Đỗ Đức Thành và Bà Bùi Thị Măo cùng với
sự cộng tác của các bà như Bà Vũ Thị Mến,
Bà Trần Thị Kim Chi và một số chị khác.
Muôn sự khởi đầu nan, trong năm đầu tiên thật là vất vả,
vừa phải may áo, sắm hoa, kiếm bài, tập múa tập
hát, nhất là phải hát life nữa. Một ban danh ca gồm
các anh chị rất hăng
say đi tập
hát dưới quyền điều khiển của Ca nhạc
sĩ Vũ Trọng Thanh. Ban hát này sau trở thành Ca Đoàn
Lavang “rất nổi tiếng” với những giọng oanh
vàng và vịt cồ vượt cả thời gian lẫn
không gian. Lúc đầu,
Đoàn phải thu thập những bài văn hoa nửa tân nửa
cổ đă từng
dùng trong các Hội Dâng Hoa ở
III - GIAI
ĐOẠN PHÁT TRIỂN
Sau năm thứ 2, Hội Đồng Mục
Vụ xin phép Cha Quản Nhiệm cho lạc quyên để mua một tượng Đức
Mẹ từ Nhà Ḍng Đồng Công ở Riverside và đóng một kiệu Đức Mẹ
cho thật đẹp
để
cung nghinh trong Tháng Hoa, cũng như làm việc đền tạ luân phiên tại các
gia đ́nh. Cuộc
lạc quyên được
loan báo chỉ trong 2 tuần lễ, Cộng Đoàn đă có đủ tài chánh để mua tượng và đóng kiệu. Lư do là v́ người
Công Giáo Việt
Lúc đầu Ông Huỳnh Ngọc Sâm nhận
trách nhiệm sửa lại kiệu Đức Mẹ cũ do
Cộng đoàn
Thế là từ đây, mỗi tháng Hoa về với
2 cuộc rước, Đón Hoa và Giă Hoa, ḷng yêu mến Đức
Mẹ trong Cộng Đoàn càng thêm khởi sắc. Hội Các Bà
Mẹ Công Giáo và Hội Legio Mariae thay nhau nhận trách nhiệm
đi mua hoa,
kết hoa trên kiệu Đức Mẹ cũng như cắm mấy
chục b́nh hoa tươi cho Đoàn Vũ Dâng Hoa. Việc cắm
hoa cũng cần phải có nghệ thuật, nên thường
do những chị đă
được
học hỏi về cách cắm hoa, kinh nghiệm và khéo tay
thực hiện. Hội Các Bà Mẹ Công Giáo và đạo binh Legio Mariae thay phiên nhau
cắt cử những “kiều nữ ” khiêng kiệu Đức
Mẹ.
Như vậy từ đó đến nay Đoàn Vũ Dâng Hoa chỉ
tiến bằng hoa tươi, không phải mỗi em một
b́nh mà là 2 b́nh. Điệu vũ cũng như các bài hát đều mới mẻ và tân thời
hơn do cô Đỗ Thị Thanh Thủy đứng tập trong nhiều năm.
Đến năm 2000,các chị lại quyết
định
may một bộ áo mới cho các em, đó là áo dài Hoàng Hậu với khăn đống giống như y phục
của Tượng Đức Mẹ Lavang thánh du. V́ quyết định may lấy, nên các chị
lại thức đêm
thức hôm để
thực hiện cho bằng được 20 bộ quần áo
và 20 khăn đống. Kết quả rất
khả quan. Mọi người đều trầm trồ khen ngợi.
Ai nấy đều
hài ḷng với những công việc ḿnh làm v́ yêu mến Đức
Mẹ.
Năm 2003, đoàn Vũ Dâng Hoa Cộng Đoàn
Orange do chị Laurin Linh Huỳnh tập dượt từ
đó cho tới nay; cùng với sự chăm sóc đoàn của
bà Trần Thị Kim Chi (năm 2003), bà Hồ Thị Lệ
T́nh (năm 2004), bà Bùi Thị Măo (năm 2005) và một số
bà, chị khác nữa. (8-05)
Tham dự cuộc rước Tháng
Hoa – Kính Đức Mẹ (tháng 5,2004) & Đoàn Vũ Phụng Vụ
-Lễ Bổn Mạng Cộng đoàn, tháng 6,2004